redactie-anderslezen, 11-11-2004
In de Verenigde Staten hebben enkele patiënten met een netvliesaandoening met succes een stamceltransplantatie ondergaan. Een van hen is Elisabeth Bryant. Zij heeft retinitis pigmentosa en was geheel blind. Tweeënhalf jaar geleden kreeg zij een stamceltransplantatie. In de tijd die sindsdien is verstreken, is haar zicht enorm verbeterd. Ze kan weer genoeg zien om te kunnen lezen en de computer te gebruiken.
In totaal hebben zes patiënten met retinitis pigmentosa en macula degeneratie de ingreep ondergaan. Het herstel van Elisabeth Bryant was het meest spectaculair, maar bij vier anderen leverde de transplantatie ook gunstige resultaten op.
De transplantatietechniek werd ontwikkeld door dokter Robert Aramant aan de Universiteit van Louisville in de Amerikaanse staat Kentucky. Dr. Aramant zegt te hebben aangetoond dat het mogelijk is om ongeneselijke oogaandoeningen om te keren. De Amerikaanse autoriteiten hebben het groene licht gegeven voor transplantaties bij mensen met minder ver ontwikkelde symptomen. Aramant verwacht bij hen zelfs een nog groter gezichtsherstel.
De retinale stamcellen die bij de transplantaties worden gebruikt, zijn afkomstig uit het weefsel van geaborteerde foetussen. Voor sommige mensen levert dat onoverkomelijke ethische bezwaren op. Maar ook in praktisch opzicht geeft het een probleem. Het foetale weefsel wordt zelden gedoneerd, dus er is maar weinig materiaal voorhanden. Het team van dr. Aramant bestudeert daarom de mogelijkheid om retinale stamcellen van genetisch gemanipuleerde te varkens gebruiken.
Ook stamcelonderzoek uit Canada kan soelaas bieden. Wetenschappers aan de universiteit van Toronto deden daar een hoopgevende ontdekking. Na transplantatie in de ogen van muizen en kippen blijken 'volwassen' menselijke retinale stamcellen zich namelijk goed te ontwikkelen. Deze stamcellen zijn afkomstig uit overleden donoren. Oogartsen wereldwijd volgen de vorderingen met interesse. Als het gebruik van 'volwassen' retinale stamcellen goede resultaten oplevert, hoeven er geen stamcellen uit foetussen te worden gehaald. Dan kan een deel van de morele bezwaren opzij worden geschoven.
Bron: The New Scientist,
www.newscientist.com