Ontstaan van het brailleschrift

In het verleden hielden blinden zich vooral bezig met het lezen en schrijven van gewone letters zoals wij die ook schrijven. Ondertussen werd in het Franse leger een geheime code ontwikkeld. De bedoeling was dat die code ook in het donker door de soldaten kon worden gelezen.

Toen de Franse Louis Braille 11 jaar oud was, nam hij een geheime militaire code en veranderde die in leesbare tekst voor blinden. Zo legde hij de basis voor geschreven communicatie tussen blinden. Vanwege het belang van de ontwikkeling wordt deze tactiele (voelbare) schrijfmethode voor blinden nog steeds Braille genoemd.

Kern van het systeem is de 'braillecell' die door Braille werd veranderd in een zespunts cel, gegroepeerd in twee verticale kolommen van drie punten. De versie van Braille was niet de eerste versie van de 'geheimtaal' met puntjes, maar wel de eerste leesbare voor blinden.

Nachtschrift

Al eerder werd door Barbier een 12 punts versie ontwikkeld. Het leger gebruikte deze originele (militaire) code om in het donker te kunnen communiceren. Daarom werd het nachtschrift genoemd. Het bestond uit twee kolommen van ieder zes punten hoog. Iedere combinatie stelde een letter voor. Sommige combinaties stonden voor een samentrekking van letters die veel voorkwam in de taal (dat leest sneller). Groot nadeel van dit twaalf punts nachtschrift is dat het teveel puntjes zijn om met een vinger (in één aanraking) te kunnen voelen. Het lezen kost dus betrekkelijk veel tijd.

Zes punts braille

Toen Louis Braille de code van twaalf naar zes punten terugbracht was het wel mogelijk om met de vinger (in één aanraking) de gehele cel te voelen. Tevens was het nu mogelijk om snel van cel naar cel te bewegen en dus sneller te lezen. De puntjes hebben voor het gemak een nummer gekregen: de puntjes in de eerste kolom heten 1, 2 en 3 en die in de tweede kolom 4, 5 en 6. Kijkend naar het braille alfabet wil dat dus zeggen dat de letter p bestaat uit de punten 1, 2, 3 en 4.
Vanuit die cel met zes punten konden al veel combinaties worden gevormd en zij vormen dus ook de basis van het braille. Ze zijn gemakkelijk te voelen, snel te lezen en vormen letters, nummers, diverse tekens en samentrekkingen.
Blinden kunnen dankzij braille zelf lezen en schrijven. Dat is mogelijk met behulp van een simpele stylus of braille typemachine.

Braille op de computer

Met de introductie van de brailleleesregel, een éénregelige brailleregel die een computerscherm regel voor regel kan uitlezen kunnen blinden ook de computer gebruiken. In tegenstelling tot Europa wordt in de Verenigde Staten vooral synthetische spraak gebruikt om het scherm uit te lezen.
De brailleleesregel onder de computer bestaat uit 8 puntjes. Twee verticale kolommen van vier punten. Doordat er twee punten zijn toegevoegd is er extra ruimte gekomen voor nieuwe tekens zoals onderstrepen, het apestaartje enz. Dankzij de brailleleesregel kunnen blinden dus ook Word gebruiken en surfen over het Internet. Het is geen moeite meer om een tekstdocument naar braille om te zetten. Via de brailleleesregel kunnen electronische documenten al vele jaren worden gelezen. Er zijn ook printers die braille printen. Door de computer en het Internet is er voor veel blinden een deur naar de wereld open gegaan.

Informatie over de modernisering van het braillealfabet vindt u op www.anderslezen.nl

Hieronder een gedicht over braille: 

Braille

Twee vingers voelen
Schuiven over het papier
Een diepe zucht
Een blik van ongeloof
Zonder herkenning
Schaduwen

Op en neer

Een bladzij vol
Punten en verder niets
In vormeloze rijen
Zonder regelmaat
Zijn dit letters
Moet ik dit lezen

Op en neer

Je verzet je
Je wilt niet
Maar je moet
Rusteloze vingers
Waarom doe ik dit
Voor het ongekende geluk
Je wilt lezen
Lezen met je vingers
Het geluk delen
Met hen die zien

Op en neer

Wim Noordhoek

Terug naar blindheid in de praktijk gezien    Home