Tastplattegrond van natuursteen voor blinden in Maastricht

Natuurstenen stadsplattegrond in Maastricht voor blinden

Een grote, natuurstenen stadsplattegrond maakt vanaf 10 juni Maastricht tastbaar voor blinden en slechtzienden. Op die datum werd de tastplattegrond voor de publieksingang van het stadskantoor in het Mosae Forum onthuld.
Het monument, dat bijna een meter hoog is en een oppervlakte heeft van 120 x 160 cm., is ontworpen door kunstenares Desirée Tonnaer. Van haar staat in Maastricht meer werk in de openbare ruimte en ze kent de stad goed. De stad krijgt de tastplattegrond cadeau van de Rotaryclub Maastricht-Geuldal. In een reliëf van vier niveau’s is de stad weergegeven, waarbij 35 karakteristieke monumenten extra aandacht krijgen.
Paal met bord dat richting wijst
Voor Tonnaer is dit een wat afwijkende opdracht, omdat het geen sculptuur is waarvan ze zelf de vorm kan bepalen, maar een gebruikersobject. “Alles is per computer in natuursteen uitgevoerd”, vertelt ze. Om de plattegrond goed toegankelijk te maken voor blinden en slechtzienden, heeft ze overleg gevoerd met Koninklijke Visio.

Materialen

beeldhouwer werkt aan damesmodel
De inbreng van Visio heeft bijvoorbeeld mede bepaald welke materialen gebruikt werden. Tonnaer vertelt dat een mogelijke keus voor aluminium meteen van de baan was toen bleek dat slechtzienden veel last zouden hebben van de reflectie van dit materiaal. Ook liet ze een proefstukje van het natuursteen frezen om te laten aftasten of het reliëf hoog genoeg was om te voelen.

Het oorspronkelijke idee om een legenda in braille toe te voegen, sneuvelde.
Behalve dat het teveel ruimte zou kosten, leerde Tonnaer dat maar 5% van de doelgroep daadwerkelijk braille leest. Het alternatief is een QR code op het monument die naar een toegankelijke website met aanvullende informatie leidt.
Deze is natuurlijk ook interessant voor goedziende bezoekers.

bron: Dedicon.nl
9 juni 2016

Tastplattegrond

De monumentale tastsculptuur – die is vervaardigd door Beeld- en Steenhouwers Atelier Joop Utens in Echt – is uitgevoerd in hardsteen.
Simpel gezegd gaat het om een driedimensionale plattegrond van de historische binnenstad van Maastricht. Het is geplaatst op een hardstenen console. Het hoofdbestanddeel van het werk bestaat uit uitgefreesde reliëflagen, waarin 35 karakteristieke Maastrichtse monumenten en toeristische highlights zijn gemarkeerd. Ook de rol van de Maas in de stad komt duidelijk naar voren. Op een apart legendapaneel is te lezen (ook in braille) welke geschiedkundige en architectonische hoogtepunten het betreft.

Dankzij de uitvoering in meerdere lagen is de stedenbouwkundige structuur van Maastricht goed voelbaar, aldus Desirée Tonnaer. Hierdoor is het werk (zelf spreekt ze liever niet over een ‘kunstwerk’) uitermate geschikt is voor mensen met een visuele beperking. “Mensen verwachten bij een driedimensionale stadsplattegrond een verzameling miniaturen, een soort Madurodam. Maar dat is het uitdrukkelijk niet, want dat zou onhaalbaar zijn. In dit ontwerp zitten minder structuren, maar nog wel genoeg om het allemaal leesbaar te houden. Om dit laatste voor elkaar te krijgen, is heel wat denkwerk verricht, niet in de laatste plaats door steenhouwer Michel Utens en zijn vrouw, die er gigantisch veel tijd hebben ingestopt.”

QR-code

Behalve een toelichtende tekst in braille is op het monument een QR-code aangebracht die leidt naar een speciale website waarop aanvullende informatie over de highlights is te vinden. Voor blinden en slechtzienden kan de website ook in spraak weergegeven worden.
De informatie, die voor blinden en slechtzienden in spraak kan worden weergegeven, is samengesteld door de Maastrichtse kunsthistoricus Jac van den Boogard.

Desirée Tonnaer heeft inmiddels begrepen dat ook de VVV Maastricht blij is dat het monument er komt, zo heeft Desirée Tonnaer begrepen. Geopperd is inmiddels dat de driedimensionale stadsplattegrond kan dienen als startpunt voor toeristische en educatieve stadswandelingen.

Bron: Bartimeus.nl